2021

Joyce Nelissen (WML) over de impact van het hoogwater en de overstromingen in 2021

In juli 2021 werd Limburg geteisterd door extreem hoogwater. Hevige regenval in het stroomgebied van de rivier zorgde voor hoge waterstanden in de Maas, de zijrivieren en de beken in Limburg, met extreme wateroverlast als gevolg. Hoe heeft WML er tijdens de crisis voor gezorgd dat consumenten over goed drinkwater konden blijven beschikken?

“Het is heel spannend geweest,” zegt WML-directeur Joyce Nelissen. Als voorzitter van het drinkwaterbeleidsteam in Limburg, was ze eindbeslisser tijdens de watersnood in 2021. “Het hoogwater kwam erg onverwacht. We weten natuurlijk dat het klimaat aan het veranderen is. Maar in de drie jaar voor 2021 hadden we steeds te maken met hete en droge zomers. Maar dat het binnen een jaar kon omslaan in extreme regenval, en dat midden in de zomerperiode, was weer nieuw. We waren wel voorbereid op hoogwater, maar niet in de zomer.”

Het debiet van de Maas steeg tot 3 000 m³ per seconde. Wat waren de gevolgen? “Omdat het hoogwater zo extreem was, had het maar weinig gescheeld of ons hoofdkantoor was onder water gelopen. Het provinciehuis is wel ondergelopen. Als het water tot op de parkeerplaats was gekomen, was dat ook bij ons gebeurd. Het scheelde maar drie centimeter.

Dat zou grote gevolgen hebben gehad voor onze ICT-faciliteiten. De drinkwaterproductie is immers geautomatiseerd, ICT is daarbij cruciaal. Wij hebben daarom direct besloten tot evacuatie en hebben alle ICT-voorzieningen naar een veilige plek verplaatst.”

Gevolgen voor primaire productieproces

Wat waren de verdere gevolgen voor het primaire productieproces van WML? “We hadden op een paar locaties last van het hoogwater, maar het ergste was dat productielocatie Roosteren was overstroomd. De gevolgen waren groot, want ook onze reinwaterkelders waren vervuild geraakt met Maaswater. Dat kon gebeuren, omdat onze drinkwaterkelders wel waren ontworpen om teveel geproduceerd water te kunnen spuien op de Maas, maar niet om het Maaswater van buiten te kunnen weren.

Doordat er Maaswater naar binnenliep, raakte onze drinkwatervoorraad vanwege vervuiling onbruikbaar. We hebben de levering toen omgeleid via enkele andere locaties in de buurt van Roosteren. Dat kan omdat ons netwerk een clusterstructuur kent. Door transportleidingen tussen de productielocaties (binnen de clusters), kunnen we de continuïteit van de watervoorziening borgen. Met trots en geruststelling kan ik zeggen dat de levering aan onze klanten gelukkig nooit in gevaar is geweest.”

Lastige besluiten

“Het feit dat onze productielocatie overstroomde is één, maar dat het in de zomervakantie gebeurde maakte het wel extra lastig. Door de vakantieperiode hadden we immers te maken met een lagere personele bezetting. Daarbij kwam dat de overstroming ook onze medewerkers persoonlijk trof, want die wonen en werken in Limburg.

Op het WML-hoofdkantoor werd opnieuw een crisisorganisatie geactiveerd. In de tweede fase van de hoogwaterramp was er namelijk een bacteriologische besmetting ontstaan in het leidingnet. Normaal gesproken maken we de leidingen dan schoon door te spoelen en te spuien. Maar de besmetting hield maar aan, en daarbij was het ook nog eens zomer.

We waren bezorgd voor het geval dat we te maken zouden krijgen met een hoge drinkwaterafzet bij hoge temperaturen. Als het te heet zou worden, zouden we niet al onze klanten kunnen blijven bedienen. Toen hebben we moeten besluiten tot chloreren om de transportleiding bacteriologisch betrouwbaar te krijgen. Daarna konden we de leiding weer in gebruik nemen.

Dat was het meest spannende besluit. Chloreren doe je niet van vandaag op morgen. Onze collega’s van Evides hebben ons toen enorm geholpen. Ze hebben een mobiele chlorerings-installatie naar Limburg verplaatst. We hebben het met elkaar goed kunnen doen, maar op locatie Roosteren zijn we in totaal wel 10 weken buiten bedrijf geweest.”

Toekomstbestendigheid

Dat WML onder deze omstandigheden drinkwater kon blijven leveren aan alle klanten, is een enorme prestatie. Kunnen we daarom concluderen dat WML klaar is voor de toekomst? “We hebben na afloop een externe evaluatie laten uitvoeren door bureau Berenschot, en daaruit bleek dat we het inderdaad prima hadden gedaan. We waren nog maar net per 1 juli 2021 gestart met onze crisisorganisatie, en 15 juli was de hoogwaterramp al. Groot compliment aan de organisatie, ik ben een trotse bestuurder van WML.

Maar of we nu kunnen concluderen dat we klaar zijn voor de toekomst? Dat weten we natuurlijk niet. We weten in ieder geval wel dat veel (klimaat)ontwikkelingen zich complexer aandienen dan gedacht, en ook in een sneller tempo. Het extreme hoogwater was een bevestiging dat we moeten blijven oefenen met situaties waarvan we ons de extremiteit niet kunnen voorstellen, maar waar we toch op geprepareerd moeten zijn. Denk daarbij ook aan andere thema’s, zoals bijvoorbeeld cybersecurity. We blijven daarom trainen op allerlei mogelijke crisisincidenten. Op die manier managen we ons primaire drinkwaterproces voor nu en voor de toekomst.”